«Бақытты бала» қоғамдық қорының қызметкерлері «Астана жастары» жастар ресурстық орталығының еріктілерімен кездесті

29 шілде күні  Жастар сарайында «Бақытты бала» қоғамдық қорының қызметкерлері «Астана жастары» жастар ресурстық орталығының еріктілерімен кездесу өткізді.

  Жастар мен балаларға арналған Қоғамдық қабылдау бөлмесі қоғамдық қордың қолдауымен үшінші жыл жүргізілуде.

Жастармен өткізілген кездесу  Жастар мен балаларға арналған Қоғамдық қабылдау бөлмесінің  көшпелі отырысы форматында болды және балалардың құқықтық сауатын арттыру мақсатында «Қарым-қатынас дағдылары мен қабілеттерін дамыту» атты семинар тренинг өткізілді.

Іс-шараға «Астана жастары» Жастар ресурстық орталығының басшысының орынбасары Жұманбаева Ақерке, ұйымдастыру бөлімінің маманы Сапарәлі Арайлым және де ЖОО, орта арнаулы оқу орындары мен мектеп оқушылары қатысты.

Кездесу басында жоба жетекшісі Сейдахметова Клара қатысушыларды қоғамдық қордың жұмысы және бала құқықтары жөніндегі Конвенциямен таныстырды. Сонымен қатар қордық үш жыл бойы қызмет атқарып келе жатқанын, осы уақыт аралығында жастар мен балалардың құқықтарын қорғау саласында үкіметтік емес ұйымдармен орнатылған тығыз байланыс жайлы айтты. Аталған бағытты дамытуға конференциялар мен семинарларға, тренингтер мен республикалық және халықаралық деңгейдегі  интерактивтік алаңдарға қатысу үлкен септігін тигізетінін айтты.

 Сондай-ақ спикер әрбір студент пен оқушыға Біріккен Ұлттар Ұйымы туралы, ол қабылдаған құжаттар туралы жалпы түсінік болуы керектігін айтты. Себебі  бұл білім әлем туралы жастардың көкжиегін кеңейтуге ықпал ететін жеткізді.

Кездесудің екінші бөлігінде психолог Қораласбаева Айжан балаларға «Қарым-қатынас дағдылары мен қабілеттерін дамыту» тақырыбында тренинг өткізді. Тренинг әртүрлі жағдайларда жастардың қарым-қатынас орнату қабілетін дамыту, басқа адамдарды түсіну және тиімді тыңдау дағдыларын дамыту мақсатында өткізілді.

     Шара соңында психолог жастармен бірге вербалды емес деңгейде қарым-қатынас орнату бойынша серіктестердің өзара түсінушілігін арттыруға, эмпатия мен рефлексия дағдыларын дамытуға, психомотор деңгейінде өзара әрекеттесуге бағытталған жаттығулар мен тапсырмалар жасады.

Встреча сотрудников Общественного фонда «Бақытты бала» с волонтерами Молодежного ресурсного центра «Астана жастары»

29 июля 2019 года в 10.00 час. во Дворце Жастар прошла встреча сотрудников Общественного фонда «Бақытты бала» с волонтерами Молодежного ресурсного центра «Астана жастары».

 Три года при поддержке Общественного фонда действует Общественная приемная для детей и молодежи.

Встреча с молодежью состоялась в формате выездного заседания Общественной приемной для детей и молодежи с целью правового информирования детей и молодежи и проведения обучающего тренинга «Развитие коммуникативных умений и навыков».

В мероприятии приняли участие заместитель руководителя Молодежного ресурсного центра «Астана жастары» Акерке Жуманбаева, специалист организационного отдела Арайлым Сапарали и учащиеся школ, колледжей и вузов.

В начале мероприятия руководитель проекта Клара Сейдахметова информировала молодежь о деятельности Общественного фонда, Конвенции о правах ребенка. Говоря о деятельности фонда она отметила, что фонд работает три года и очень важным его достижением является сотрудничество с неправительственными организациями, работающими в сфере защиты прав детей и молодежи. Развивать данное направление деятельности помогает участие в конференциях, семинарах, тренингах, диалоговых площадках республиканского и международного уровня.

Так же она подчеркнула, что иметь общеее представление об Организации объединенных наций, принятых ею документах, нужно каждому учащемуся и студенту, так как это способствует расширению кругозора молодых людей об окружающем мире.

В ходе второй части встречи психолог Айжан Кораласбаева провела обучающий тренинг на тему «Развитие коммуникативных умений и навыков» с целью развития возможностей молодых людей в установлении контакта в различных ситуациях общения, отработки навыков понимания других людей и эффективного слушания.

Далее она провела упражнения и задания, направленные на совершенствование взаимопонимания партнеров по общению на невербальном уровне, развитию навыков эмпатии и рефлексии, взаимодействия на психомоторном уровне.

«Жас Ұлан» ұйымы өкілдерімен кездесу өтті

2019 жылдың 19 шілде  күні Қоғамдық қабылдау бөлмесінің  республикалық бірыңғай «Жас ұлан» балалар және жасөспірімдер ұйымы өкілдерімен көшпелі отырысы өтті.

Бұл іс-шара Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық  даму министрлігінің қолдауымен «Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы» мемлекеттік гранты бойынша өткізілді.

Іс-шараны мектеп оқушыларын құқықтық ақпаратпен қамтамасыз ету бойынша жүйелі жұмыс жүргізіп келе жатқан «Бақытты бала» қоғамдық қорының қызметкерлері   өткізді.

Республикалық бірыңғай «Жас ұлан» балалар және жасөспірімдер ұйымының өкілдерімен кездесу  сұхбат форматында өткізілді.

«Бақытты бала» қоғамдық қорының директоры Зауреш Балапанова оқушыларға еліміздегі және шетелдердегі балалар мен жастардың құқығын қорғаудың негізгі бағыттары, еліміздің Бала құқықтары туралы конвенцияға қосылуының маңыздылығы және балалар құқығын қорғаудың заңнамалық базасының ерекшеліктері туралы айтып берді.

Қоғамдық қордың жоба менеджері Клара Сейдахметова жиналысқа қатысушыларға Қоғамдық қабылдау бөлмесінің басты миссиясы балалар мен жастарға құқықтық ақпарат беру болып табылатын,  халықаралық және қоғамдық ұйымдармен орнатылған ынтымақтастық туралы мәлімдеді. Сонымен қатар Республикалық бірыңғай «Жас ұлан» балалар және жасөспірімдер ұйымының еліміздің  ұлтжанды әрі белсенді азаматтарының ұрпағын тәрбиелеудегі рөліне тоқталды.

Кездесуге қатысушыларға  «111» байланыс орталығының ерекше маңыздылығы туралы айтылды. Қор өкілі жасөспірімдердің, әсіресе қыздардың «жыныстық жетілу» кезеңінде психологиялық көмекке зәру болатынын жеткізді. Сонымен қатар ата-ананың  махаббатының жетіспеушілігі, отбасы және құрдастармен болатын түсініспеушіліктер, жалғыздық және болашақ қорқынышы психологиялық қолайсыздықтың, тіпті өлімнің себебі болуы мүмкін екені айтылды. Мұндай жағдайда сенім телефоны қызметі шұғыл көмек көрсете алады. «111» байланыс орталығы  тәулік бойы жастарға құпия психологиялық көмек пен қолдауды ұсынады.

Кездесуді Қоғамдық қордың директоры қорытындылады. Директор кездесу қатысушыларына БҰҰ-ның Бала құқықтары туралы конвенцияны және балалар мен жастардың құқықтарын қорғау туралы қазақстандық заңнаманы білу қажеттілігі туралы еске салды.

Аружан Саин назначена уполномоченным по правам ребенка

Распоряжением главы государства Саин Аружан назначена Уполномоченным по правам ребенка в Республике Казахстан

Аружан Саин является известным казахстанским общественным деятелем и основателем благотворительного фонда «Милосердие».

Жастар мен балаларға арналған Қоғамдық қабылдау бөлмесінің көшпелі отырысы

2019 жылдың 28 маусым күні елордадағы №76 мектеп-лицейде ҚР балалар құқықтары жөніндегі Уәкілдің Жастар мен балаларға арналған Қоғамдық қабылдау бөлмесінің көшпелі отырысы өтті.

Бұл іс-шара Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық  даму министрлігінің қолдауымен «Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы» мемлекеттік гранты бойынша өткізілді.

Балалармен кездесуге ҚР балалар құқықтары жөніндегі Уәкіл көмекшісі Боранбаева Надия, «111 жедел көмек» байланыс орталығының жетекшісі Құлатай Ысқақ және «Бақытты бала» қоғамдық қорының директоры Балапанова Зәуреш қатысты.

Кездесудің мақсаты   оқушылардың құқықтық сауаттылығын арттыру, Балалар құқықтары жөніндегі конвенциямен таныстыру және «111 жедел көмек» қызметін таныстыру болды.

Ең алдымен ҚР балалар құқықтары жөніндегі Уәкіл өкілі балалардың құқықтарын қорғайтын  Бала құқықтары жөніндегі конвенцияға еліміздің қашан қосылғанын,  құжаттың қандай мақсатпен жасалғандығын кеңінен түсіндіріп өтті. Сонымен қатар бала құқықтары жөніндегі конвенцияның басты мақсаттары  салауатты даму, білім беру, кемсітушіліктен қорғану және зорлық-зомбылықтан қорғау екендігіне түсініктеме берді.

Келесі кезекте «111 жедел көмек» Байланыс орталығының жетекшісі Құлатай Ысқақ сөйледі. Ол балалар мен жастарға арналған сенім телефонының қызметн таныстырып,  ұйымның қызметкерлері, күніне қанша қоңырау келіп түсетіндігі және қызметкерлерге қандай қоңырау шалынып, қандай көмек көрсететіні туралы айтып берді.  «111» сенім телефонының мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдардың үйлестірілген өзара әрекеттесуінің арқасында кәмелетке толмағандардың құқықтарын бұзу әрекеттеріне жылдам  шара қабылдауға, бұзылған құқықтарды қалпына келтіруге және тіпті жастардың өмірін сақтап қалуға арналған шұғыл шараларды қабылдауға көмектескен кездерінен мысал келтірді.

Балалар  байланыс-орталығының жетекшісіне сұрақтар қойып, сұхбаттасты. Балалар осы уақытқа дейін  сенім телефоны туралы тәрбие сағаттарында жеткілікті ақпарат берілгенін жеткізді.

Кездесуді «Бақытты бала» қоғамдық қорының директоры Балапанова Зәуреш қорытындылады. Директор лицей мектебінің директорына мектеп оқушыларын құқықтық тәрбиелеуде қолдау көрсету үшін алғысын білдіріп, бұл мектептің балалардың құқықтарын қорғау саласында жұмыс істейтін мемлекеттік органдар мен үкіметтік емес ұйымдардың өкілдерін шақыру жоспарланған пилоттық алаң екенін айтты.

Выездное заседание Общественной приемной для детей и молодежи

28 июня 2019 года в столичной школе-лицее № 76 состоялось выездное заседание Общественной приемной для детей и молодежи при Уполномоченном по правам ребенка в РК.

Данное мероприятие проведено в рамках государственного гранта НАО «Центр поддержки гражданских инициатив» при поддержке Министерства информации и общественного развития РК.

На встрече со школьниками выступили  Общественный помощник Уполномоченного по правам ребенка Боранбаева Надия, руководитель Контакт-центра «Экстренная служба 111»  Кулатай Ыскак, директор Общественного фонда «Бақытты бала» Балапанова Зауреш.

Основная цель встречи – формирование правовой культуры учащихся, ознакомление с Конвенцией о правах ребенка, деятельности «Экстренной службы 111».

Первой выступила представитель Уполномоченного по правам ребенка, которая рассказала детям о том, в каком году и с какой целью был создан документ, в котором определены права и обязанности детей, когда наша страна присоединилась к Конвенции о правах ребенка.

Она прокомментировала основные статьи Конвенции о правах ребенка о праве на здоровое развитие, образование, защиту от дискриминации, насилия на примерах из жизни детей.

Далее выступил руководитель Контакт-центра «Экстренной службы 111». Он подробно остановился на деятельности телефона доверия для детей и молодежи, рассказал о коллективе данной организации, о том, сколько поступает звонков в день, какого характера звонки и какую помощь оказывают сотрудники. Также он привел примеры, когда слаженное взаимодействие «Экстренной службы 111», государственных органов, общественных организаций способствовало оперативному реагированию на нарушение прав несовершеннолетних, принятию неотложных мер для восстановления нарушенных прав и даже спасению жизни молодых людей.

Дети активно задавали вопросы руководителю контакт-центра, так как были информированы о телефоне доверия на классном часе.

Подвела итоги встречи директор Общественного фонда «Бақытты бала» Балапанова Зауреш. Она сказала выразила благодарность директору  школы-лицея за сотрудничество и поддержку в деле правового просвещения школьников и сказала, что данная школа является пилотной площадкой, куда планируется приглашать представителей государственных органов, неправительственных организаций, работающих в сфере защиты прав детей.

Встреча Уполномоченного по правам ребенка с НПО

21 июня 2019 года в столице состоялась встреча Уполномоченного по правам ребенка в РК, депутата Сената Парламента РК Айтпаевой С. М. с неправительственными организациями столицы и Карагандинской области.

Данное мероприятие проведено в рамках  государственного гранта НАО «Центр поддержки гражданских инициатив» при поддержке Министерства информации и общественного развития РК.

Основная цель круглого стола – дальнейшее развитие и совершенствование конструктивного диалога неправительственных, общественных организаций по актуальным вопросам обеспечения прав детей.

Модератором круглого стола выступила Уполномоченный по правам ребенка в РК, депутат Сената Парламента РК Айтпаева С. М.

В начале выступления Сауле Муханбедиановна  поблагодарила участников круглого стола за то, что откликнулись на приглашение для разговора о насущных проблемах в сфере защиты детства.

Первая встреча Уполномоченного по правам ребенка  с НПО прошла в г. Алматы, где прозвучало много вопросов к Уполномоченному  и многие вопросы были сняты за время её деятельности. В числе первых, был вопрос о соответствии деятельности органов по защите прав детей Парижским принципам, о необходимости проведения независимого мониторинга учебников, работы воспитателей, социальных работников.

Омбудсман напомнила присутствующим о том, что в начале текущего года при партии Нур Отан был создан Республиканский Совет по защите прав детей — независимый орган, который занимается реализацией задач, направленных на улучшение положения детей.  Деятельность Комитета по охране прав детей заключается в осуществлении координации деятельности по защите прав детей государственными органами, неправительственными и международными организациями.

Одним из острых вопросов, прозвучавших в ходе встречи с НПО Алматы, был вопрос о качестве учебников. Омбудсман сообщила, что на платформе opiq.kz представлены цифровые версии печатных учебников, которые рекомендованы Министерством образования.  Для учащихся с 1 по 4 класс в доступе учебники по математике, русскому языку в казахской школе, казахскому языку в русской школе, литературному чтению, әдебиеттік оқу, музыке.  Для основной школы – 5-9 классы – и основной старшей школы – 5-11 классы – учебники по информатике, географии, алгебре, русскому языку и литературе.

Однако, по информации министерства образования и науки РК,  ожидаемого активного обсуждения проектов печатных учебников со стороны родителей и НПО не отмечается.

Также в ходе первой встречи с НПО было заявлено о давлении со стороны акиматов  на руководство школ во время проведения ЕНТ. Уполномоченный по правам ребенка отметила, что вновь назначенный министр образования и науки первый свой брифинг посвятил вопросам организации ЕНТ.  До начала проведения ЕНТ жалоб и заявлений в связи с организацией ЕНТ не поступало.

Также, общественными организациями родителей детей с особыми потребностями и детей с инвалидностью был поднят ряд острых проблем – необходимость комплексной поддержки детей с аутизмом, внедрение инклюзивного образования, подготовки и обучения специалистов для работы с детьми с особыми потребностями, расширение сети реабилитационных и коррекционных центров, увеличение возраста для обучения детей до 21 года в образовательных учреждениях, увеличения базового должностного оклада в рамках государственного социального заказа, подготовки тренеров по адаптивной физкультуре и многие другие вопросы.

Ещё один очень серьезный вопрос был поднят в ходе первой встречи с НПО, правоохранительными органами допускается несвоевременная регистрация сообщений, жалоб в связи с правонарушениями. Омбудсман сообщила, что данный вопрос отработан с МВД и Генеральной прокуратурой. В настоящее время каждое заявление, которое поступает через телефон 102 или общественные организации, регистрируется в едином реестре досудебных расследований.  В июне-июле жалобы такого рода не поступали, что свидетельствует о том, что ситуация изменилась в лучшую сторону.

Уполномоченный по правам ребенка сказала, что как депутат Сената может заявить о том, что законодательно введена норма о том, что в случае совершения каких-либо правонарушений детьми или в отношении детей, а также в случае, если эта информация стала доступна учителям, социальным работникам, психологам, медицинским работникам и они не сообщили об этом в правоохранительные органы, предусмотрена ответственность.

Кроме того, Сауле Муханбедиановна сообщила, что 1 апреля текущего года были внесены изменения в законодательство относительно деятельности комиссий по делам несовершеннолетних, которые могут образовываться даже в сельском округе и руководит их работой акимы сельских округов. Много лет шла дискуссия по поводу необходимости введения единицы освобожденного секретаря и теперь такая единица законодательно закреплена, секретарь комиссии входит в штат аппарата акима.

Часто на разного рода встречах озвучивается вопрос о взыскании алиментов, об имеющихся нарушениях, допущенных нотариальной службой, когда речь идет о выплате алиментов несовершеннолетним детям. Омбудсманом  в связи с этим вопросом был направлен депутатский запрос по вопросу взыскания алиментов и путях решения данного вопроса, в том числе об имеющемся на сегодня отсутствии взаимодействия между службами органов юстиции по вопросам защиты прав детей.

Выступили Закиева Динара, соучредитель ОБФ «Қасиетті жол», заместитель председателя Совета по защите прав детей при партии Нур Отан; Рыль Анна, директор ОФ «Коргау»; Балтабайкызы Нургуль, директор ОФ «AINAR»; Дмитриенко Елена, президент РОО «Союз детских общественных организаций «Жулдыз»; Назарова Жанна, заместитель директора Представительства Международной тюремной реформы (PRI) в Центральной Азии.

От государственных органов на встрече присутствовал председатель Комитета по охране прав детей МОН РК Ерсаинов Ержан.

Уполномоченный по правам ребенка подвела итоги круглого стола и попросила представителей НПО направить в письменном виде свои предложения по созданию Общественного движения «Казахстан, дружественный к ребенку», предложения по внесению изменений в законодательство  организаторам мероприятия: ОФ «Бақытты бала» и ОФ «AINAR»  по поддержке детей с аутизмом, особыми потребностями и сирот.

Баланы қорғауды туғаннан бастау керек

Біздің қоғам балаға қатысты қылмыстан күңіреніп тұр. Туа сала дәретханаға лақтыру, зорлау, өлтіру, сату, еңбегін қанау, ерте жүктілік, суицид деп тізіліп кете береді. Құзырлы органдар әр қылмыстың түпкі себебімен емес, зардабымен күреседі. Адамдар кінәліні іздеуге құмар. Сонда тығырықтан шығатын жол қайсы? Жаһанданған заманда қатер мен қылмыстың қақпанының аузында қалған әлсіз ұрпақты кім, қалай қорғайды? Осы және өзге де тақырыптар бойынша Сенат депутаты (еліміздегі генералдық шені бар жалғыз әйел), ҚР Әйелдер ісі, отбасы және демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссияның мүшесі Сәуле Айтпаевамен сұхбаттастық.

Баланы кімнен қорғаймыз?

– Сәуле Мұханбедианқызы, Шымкенттегі баланы зорлау оқиғасы қоғамды дүр сілкіндірді. Бұл қылмыстық істің ақыры не болды? Неліктен құзырлы органдар осы қылмыс халыққа әшкере болғаннан кейін әрекетке көшті. Балаға қатысты қылмысқа келгенде неге біз себептерімен емес, зардабымен күресеміз? Мұндай масқараға еті өліп кеткен қоғамда балаларды қалай қорғаймыз?
– «Қоғамның еті өліп кетті» деген әлеуметтік желідегі пікір кімдікі? Ал қоғамның жантүршігерлік қылмысқа бейжай қарамауының өзі мұндай масқараға төзе алмайтынын көрсетті. Осы қылмыстық іс бойынша сараптама тағайындалды. Онымен Әділет министрлігінің республикалық сот сараптамасы орталығының мамандары айналысуда. Әр баланың құқығына немқұрайды қарамайтын жандардың бәрі осы «істің» ақырының немен бітетінін бақылап отыр. Құзырлы органдар тиісті іс-шараларды атқаруда. Мұндай қылмыстың болуына не себеп? Меніңше, қоғамда идеология жоқ. Әр балаға өз анасындай, әкесіндей қарауға тиіспіз. Бұрын мұғалім сөмкесін дұрыс жинамаған оқушыға талап қоюшы еді. Бүгін балаға артық сұрақ қоюдан да именеді. Өйткені қазір көп ата-ана қит етсе полиция­ға жүгіреді. Мысалы, сол зорлық көрген баланың сүлесоқ түріне мұғалім неге назар аудармады? Мәселенің түп-тамыры тереңде жатыр. Біз әр нәрсеге кінәлі адамды іздей бастаймыз. Өзімізді кінәлі деп сезінбейміз. Күрделі мәселенің бірі – осы. «Себеппен емес, зардабымен күреседі» деген сауалды дұрыс қойдыңыз. Біздің елімізде заңдық негізде барлық мәселе шешілген. Тиісті заңдар қабылданды, халықаралық конвенциялардың бәріне қосылдық. Балаларды қорғауға қатыс­ты арнайы 15 заңымыз бар. Сол заңдарда құзырлы органның не істеу керектігі ап-анық жазылған. Яғни, балаларды қорғау механизмі бар. Жыл сайын еліміздегі балалардың жағдайы туралы баяндама жарияланады. Онда балаға қатыс­ты мәліметтің бәрі бар. Әлеуметтік көмектің жол картасы жасалған, нақты нәтижесін көретініміз анық. Мұндай қылмыс неге көбейді? Қарап отырсақ, қазір есейген ұрпақ сонау 90-шы жылдардағы құлдырауды көзімен көргендер. Мұғалім мектептен, дәрігер ауруханадан кетіп, күнкөріс қамымен базар жағалады. Әке-шешесінің осы жанталасын көріп өскен балалар ақша табуды бірінші орынға қойды. Демек, балаларды кінәлау – орынсыз. Баланы қорғау шырылдап дүниеге келгені сәтінен басталады. Оны тудырған адамнан, өзінің тасбауыр анасынан қорғауымыз керек.

Жаһанторды жүгендейміз бе, баламызды бақылаймыз ба?

– Қазір мыңдаған бала жаһанторда «отыр». Ол адам өлтіру, зорлық-зомбылық, порнография және басқа да бейәдеп, лас ақпаратқа толы. Бұл жерде мемлекет баланы қорғауда қандай саясат жүргізгені жөн? Заң қабылдау мәселені толық шешпейтіні анық.
– Менің білуімше, балалардың заңсыз контентке қолжетімділігін шектейтін заңнамаға енгізілген түзетулер Мәжілісте талқылануда. Балаларға қатысты зорлық-зомбылық, ұрып-соғу, ерте жүктілік сияқты фактілер туралы заңды бұзушыларға жауапкершілік енгізіледі. 2017 жылы 29 желтоқсанда «Білім беру туралы» Заңға өзгеріс енгізілді. Соған сәйкес, білім беру ұйымдары байланыс операторларынан сүзгіден өткен қауіпсіз ғаламторды сатып алуға міндеттелді. Сондай-ақ ҚР отбасылық және гендерлік саясат тұжырымдамасын жүзеге асыру іс-шараларына сәйкес, балаларды ғаламтордағы зиянды ақпараттан қорғау үшін ата-аналарға ақпараттық курс әзірленді. Алайда бұған ата-аналар: «қолымыз тимейді», «уақытымыз жоқ» деген уәж айтуы мүмкін. Той-думанға баруға уақыт табатын үлкендердің өз баласының қауіпсіздігіне қатысты дәріске баруға ниетінің жоқтығына қынжыламын. Шындығын айтсақ, ата-ана мен баланың арасы алшақтады. Кітап оқитындар азайып барады. Дастархан басында бірге ас ішіп отырып, баласына қауіпсіздік туралы айтуға болады ғой. Біреу шай ішсе, екіншісі ұялы телефонға телміріп отырады. «Сақтансаң сақтаймын» деген нақыл сөзді неге ұмыттық? Ұлттық салт-дәстүрлерімізді қайта жаңғырту керек.
Осыған орай Президенттің тапсырмасымен Білім беру және Денсаулық сақтау министрліктері «Сандж» қоғамдық қорымен бірлесіп жүргізген сауалнаманың қорытындыларын мысалға келтірейін. Сауалнама не көрсетті? «Балалар бос уақытын қалай пайдаланады?» деген сауалға 12-15 жас аралығындағы балалардың 30, 70%-ы «ғаламторда, әлеу­меттік желілерде отырамын» деп жауап қатқан. Ол түгілі, балабақшадағы балақайлардың өзі смартфонмен ғаламторды пайдалана алады. 20 %-ы ғаламтордан алынған дискіден кино көреді екен. Мұның арты не болары беймәлім. Са­уалнамаға қатысқандардың 21,9%-ы – аулада футбол ойнайды, секцияларға барады, 16%-ы сурет салады, шахмат ойнайды, музыкамен әуестенеді, 11,9%-ы клубтарға, би кештеріне барады, 2,8%-ы ақша табады. Бір таң қаларлығы, 1,9%-ы «бос уақытым жоқ!» деп үзілді-кесілді жауап беріпті. Сонда олар немен айналысады? Біз үшін әр бала маңызды. Әр бала – ұлтымыздың келешегі, ұлттық капиталымыз. Ертеңіміздің не болатыны осыдан көрінеді емес пе? Қуантарлығы сол, балалардың 43,9%-ы «сабақ оқимын, өз күшіммен білімімді жетілдіремін» деп жазыпты. Үй тапсырмасын үйде жазады емес пе?! Бұрын ата-ана баласына сырттан келетін жағымсыз нәрседен сақтанатын-ды. Ал бүгін ондай қауіп экрандағы ақпаратпен келеді. Ата-анасы күні бойы жұмыста болғанда баласы үйде немен айналысады? «Көк кит» оқиғасы есіңізде шығар. 2017 жылдың 1 қаңтарында ғаламторда «Көк кит» деп жазып іздеу тетігін басқан 1883 адам тіркелсе, наурыз айында бұл көрсеткіш 930 150-ге көбейген. Ақпарат қандай жылдамдықпен таралатынын бағамдай беріңіз. «Көк кит» тобы жас балаларды өзін-өзі өлтіруге итермелеген оқиғалардың дәлелденбегеніне қарамастан, Ішкі істер министрлігі ата-аналарға өз балаларының виртуалды өміріне бақылау жасауға кеңес берді. Бұл ұсыныстың негізі бар. Тағы да «Сандж» қоғамдық қоры жүргізген зерттеулерге көз жүгіртелік. Сұрау салынған 17-19 жастағы бозбала мен бойжеткендердің 45,70 пайы­зының әке-шешесі баласы компьютерде қандай онлайн-ойындарды ойнайтынына назар аударады екен. 59%-ның ата-­анасы қандай сайттарды көретінін, 65%-­ы әлеуметтік желілерде кіммен хат жазысатынын білгісі келетінін айтқан. Орта есеппен алғанда ата-аналардың 81%-ы балаларымен ғаламтордағы қауіпсіздік туралы сөйлесетіні анықталды. Алайда көп балалы отбасыларда бұл көрсеткіш 67,2%-ды құраған. Біз тек ғаламтор туралы айттық. Бұдан басқа электрондық тә­уелділік (ұялы телефонға, әлеуметтік желілерге-ред.), ғаламтордағы серфингке тәуелділік деген бар. Шындығына келсек, балалар қазір не көретінін, қандай бейнеойындар ойнайтынын білмейміз. Сол себептен үйде ата-анасы, мектепте мұғалімі баламен әңгіме өткізуге, қадағалау­ға міндетті. Сынып сағаты дегенді қалпына келтіруіміз керек. Ауылдағы мектептерде тегін спорт үйірмелерін қайта ашайық. Әр баламен ашық, жылы сөйлескенде ғана мәселені түсіндіре аламыз.

Бала суицидті ата-анасын қорқыту үшін жасайды

– Балалар суициді бо­йынша еліміз ТМД-да алдыңғы орындардың бірін иеленеді. Бұл қылмысты азайту үшін қандай нақты қадамдар жасаған жөн? Мысалы, елордалық прокурорлар баланың ата-­анасын жазалау керек деген ұсыныс айтты. Сіз бұған не дер едіңіз?

– Ойлап қарасақ, бұл мәселенің шешімі емес. Мысалы, бір отбасындағы бала ғаламтордағы азғырудың қақпанына түсіп қалды делік. Жоғарыда айтқанымыздай, ата-­анасы бақылау­сыз қалдырды. Бірақ бала суицид жасағысы келмеді. Оны итермеледі. Кім кінәлі? Бұдан бөлек жағдай да бар. Әке-шешесі баласына ойыншық және басқа да сұраған нәрсесін сатып алудан бас тартты. Ал бала мұндай жағдайға дайын емес. Суицидке барды немесе жасауға әрекет етті. Өзіңіз ойлаңызшы, бұл – үлкен қайғы. «Жығылғанның үстіне жұдырық» деп ата-анасын жазаласақ не болмақ? Әлгі бала өмір бойы өзін кінәлайды. Ата-анасы жаман болса, баласын аямайды. Бұдан қоғам не ұтады? Немесе қылмыстық жазаға тартылған әкесі не анасы темір торға тоғытылады. Басқа баласы жетім қалады. Егер де ата-анасы қасақана өз баласын суицидке мәжбүрлесе, қылмыстық кодексімізде арнайы баппен жазаланады. Оның мәжбүрлегені факті, оқиға, материалдармен толық дәлелденген жағдайда түрмеге қамалады. Қандай жазаға тартылатынын сот шешеді. Демек, балаға дұрыс тәрбие беруді бірінші орынға қоюымыз қажет. Бала өмірдегі кез келген жағдайға дайын болуы тиіс. Суицид бойынша Қазақстан ТМД-да алдыңғы орын алады дегенмен келіспеймін. Бас Прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есеп комитетінен алынған ресми деректерді келтірейін. 2016 жылы еліміздегі жастардың даму көрсеткіштері жазылған жаһандық индекс жарияланды. Осы құжатта Қазақстан балалар мен жасөспірімдер суицидінің алдын алу бойынша 7 мемлекеттің арасынан 2010-2015 жылдары 10%-ға алға жылжығаны айтылған. Ал Украинадағы жағдай – 9%-ға, Әзербайжанда 8%-ға нашарлаған. Меніңше, балалар суицид өлімге апаратын жол екенін түсіне бермейді. Көптеген суицидтердің себебі біреу: бала ата-анасын қорқытқысы келіп, әрекет жасайды. Ұялы телефон сатып әпермегені үшін, киноға жібермегені үшін суицид жасамақшы болады. Бұл мәселе келесі жолы шешілетінін түсінбейді. Мойынға салатын тұзақ, ішетін дәрі өлімге алып баратынын білмейді. Демек, ата-ана мен баланың арасындағы сенім, жанды байланыс жойылып барады деген сөз. Бұдан бізді құтқаратын бір ғана жол бар. Ол – атаның ақылымен, ананың сүтімен берілетін салт-дәстүрлерімізді әр баланың санасына сіңіру, күнделікті ұстану. Қазақ баланы бұрын қалай тәрбиеледі? Қазір қалай тәрбиелейді? Әр бала – шаңырақтың, ұлттың бақыты. Онда неге жас қыз­дарымыз, әйелдеріміз оны туа сала дәретханаға тастап кетеді. Құзырлы органдар тауып алғанда: «асырауға мүмкіндігім болмады», «тұратын үйім жоқ» деген уәж айтады. Ал біздің ата-аналарымыз қалай өмір сүрді? Қандай қиындық болса да, еш мойыған жоқ. Киіз үйлерде өмір сүрді, бір бөлмеде 10 адам жатып, ұйықтады. Ал бүгін титтей қиындық көрсе, қара басының қамын күйттейді. Бұрын қазақтар бір-бірінің үйіне сұраусыз баратын-ды, ал бүгін туыстардың өзі «біз қонаққа барсақ бола ма?» деп телефон шалады. Ұлттық дәстүрлерімізден алыстасақ, қайда барамыз? Бала үлкеннен көргенін істейді. Бірде мынадай жайтқа куә болдым. Пойыздың бір вагонында екі атамен сапарлас болдық. Құдалықтан келе жатқан кезі екен. Мені таңқалдыр­ғаны – әлгі ақсақалдар өткен тойды, кімнің қандай көйлек кигенін талқылап, әңгімеледі. Біздің бала күнімізде ата-анамыз қандай әңгіме айтатынын есіме түсірдім. Мысалы, менің әкем мен атам өз көршісімен шөп шабатын кезең, «Урал» деген мотоциклдің неге от алмайтыны, көрші тұратын аурушаң ақсақалға сездірмей бір арба шөп тасып беру сияқты әңгіме айтушы еді. Түнде олар әлгі көршісінің арбасын алып, шөп тиеп, түсіріп қоятын-ды. Біз үлкендердің, ата-әкенің аузынан осындай ұлағатты әңгімені естіп, өстік. Таңертең аялдамадан өтіп бара жатқанда 5 еркек, 1 әйелдің тұрғанын көрдім. Қазақтың әйелі шылымын бұрқыратып тұр, жанында баласы бар. Мұны көрген бала қандай тәрбие алады? Жуырда 9 жасар бала жоғалып кетіп, 4 сағаттан кейін табылды. Өзінің айтуынша, бапкерімен ұрысып қалып, үйіне өзі бармақ болған. Яғни, бала кішкентай қиындыққа төзе алмады. Ата-ана да, мектептегі мұғалім (бапкер, тәрбиеші т.б.-ред.) де әр баланы осыған дайындауы тиіс. Бұрын мұғалім екінші ата-анасы болатын. Қазір ешкімнің баламен шаруасы жоқ. Мәселенің көкесі – осы.

Төсек қатынасын сұлулық деп түсінетін болдық

– Қазақстанда жасөспірімдердің 10%-ы 14 жасқа дейін, 50%-ы 19 жасқа дейін жыныстық қатынастың «дәмін татады»! Жыл сайын еліміздегі 15-тен 19 жасқа дейінгі 20 мың қыз жүкті болып, соның ішіндегі 10 мыңы түсік жасатады екен. Осындай статистика Сарыарқа аудандық прокуратурасында өткен бір жиында айтылды. Шындығына келсек, біздің қоғам бұл мәселені әрі-бері талқылаудан аса алмайды. Нақты іс-қимылдар жоқ. Не істеуіміз керек?
– Шынымды айтсам, Сарыарқа аудандық прокуратурасы мұндай статис­тиканы қайдан алғанына таң қалып отырмын. Бәлкім, прокурорлар халықтың арасына барып, жеке сауалнама жүргізген шығар. Мен сізге ресми мәліметтерді айтайын. Ұлттық экономика министрлігі шығарған 2012-2016 жылдарға арналған «Қазақстанның ерлері мен әйелдері» атты баяндамада балалардың құқығы туралы бөлім бар. Енді осыған көз жүгіртелік. Ресми мәліметтер бойынша, елімізде 2017 жылы 0-ден 19 жас аралығындағы 2 953 509 (3 млн-ға жуық-ред.) тұрғын тіркелген. Мәселен, өткен жылы елімізде 15 жасқа дейінгі – 16, 15-18 жас аралығындағы 1418 жасөспірім түсік жасатқан. Бұл – ресми медициналық мекемелер берген мәлімет. Назар аударатын жайт, бұл статистикаға 18-19 жастағыларды қосқан. Кәмелеттік жасқа толғанда тұрмысқа шығуға рұқсат етіледі. Статистикалық мәліметтерге (Құқықтық статистика және арнайы есеп комитеті) сәйкес, 2018 жылдың 1-ші тоқсанында кәмелет жасына толмағандармен жыныстық қатынас жасаған қылмыстардың саны 2017 жылдың 1-ші тоқсанымен салыстырғанда 2,1%-ға (2017 – 229, 2018 – 183) кеміген. ҚР Қылмыс­тық кодексінің 122-бабы бойынша («18 жасқа толмағандармен жыныстық қатынаста болу» деп аталады) жасалған қылмыстар 6,8%-ға (303-тен 96-ға-ред.) азайыпты. Осы бап бойынша зардап шеккендердің 91%-ы – 14-16 жастағы жасөспірім.

Негізгі фактор – кәмелет жасына толмағандардың жыныстың қатынасқа ерте түсуі. Мұның себебі, өнегелілік идеалдардың, моральдық принциптердің төмендеуінен болып отыр. Мысалы, «МузТВ» деген арнаны қосыңызшы. Жағаңыз­ды ұстайсыз. Отандық жас әртістер төсек қатынасын әнге қосқан музыкалық клиптерін ашық көрсетеді.

Әсемдік ретінде табиғат көрінісін түсіруге болады ғой. Бірақ әсемдік, сұлулық дегенді басқаша түсінетін болдық. Тіпті көшеде күндіз жас қыз-жігіттер құшақтасып, аймаласып, сүйісіп тұрады. Өздері оны еркіндік деп түсінеді. Меніңше, бұл еркіндік емес. Моральдық, отбасылық құндылықтарымыз құлдырады. Бүгінгі жастар отбасын құруға жеңіл-желпі қарайтын күнге жеттік. Соның нәтижесінде қаншама жас жұбайлар ажырасып, оның кесірі балаға тиюде. Қазір паналайтын жері, ештеңесі қалмаған қыз-келіншектеріміз қаншама?! Ерте некеге отыру туралы. Әділет министрлігі берген ресми деректе 2017 жылы елімізде 16-17 жас аралығындағы 786 неке (2016 жылғы көрсеткіш – 1140) тіркелгені айтылады. Кәмелетке толмағандардың көпшілігі некесін ресми тіркемейді. Мешітке барып, некесін қия салады. Олай болса, мешіттер де ондай мәліметтерді құзырлы органдарға беруі керек. Тағы бір статистиканы келтірейін. Ұлттық экономика министрлігінің мәліметі бойынша, 2016 жылы елімізде 5626 жасөспірімдер арасындағы жүктілік тіркелген. Соның ішінде әрбір төртіншісі (24%-ы) түсік жасатыпты. Мұның салдары өте аянышты. Сол жасөспірімдер тұрмысқа шыққанда бала көтере алмайды. Осындай оқиғалар Оңтүстік Қазақстан және Қызылорда облыстарында көп. Сіз нақты іс-қимылдар жоқ дейсіз. Оның бәрі ереже, заң, конвенцияларда тайға таңба басқандай жазылған. Бірақ онымен өмір сүруіміз керек. Мәселенің түп-тамыры отбасындағы тәлім-тәрбиеден басталады. Ұят дегенді қаршадайы­нан әр баланың санасына сіңірген жөн. Ал ата-анасы қандай үлгі-өнеге көрсетсе, бала соны сіңіреді.

Бала сату бизнеске айналды

– Қазіргі кезде қанатын кеңге жайған қылмыстың бірі – адам саудасы. Соңғы жылдары елімізде қанша бала сатылғаны жөнінде шындыққа жақын мәлімет бар ма? Балаларды мұндай қылмыстан қалай қорғаймыз?
– Дүние жүзінде бала сату бизнеске айналды. Миллиондаған балалар физикалық, сексуалдық зорлықтың құрбаны болуда. Өкініштісі сол, Қазақстанда да бұл қылмыс азаяр емес. 2015 жылы жаңа кодекс қабылдадық. 2015-2017 жылдары және 2018 жылдың 4 айында елімізде 79 (65-і сотқа жіберілді) қылмыс тіркелді. Мұның 93%-ы баланы заңсыз асырап алуға жатады. Осы балаларды қайтару, құтқару, қорғау үшін еліміз көп халықаралық келісімдерге қосылды. Қарекетсіз отырған жоқпыз.
– Сәуле Мұханбедианқызы, салиқалы сұхбатыңызға көп рахмет айтамын. Ел, ұлт үшін жасап жүрген еңбегіңізге мол табыс тілеймін!

Сұхбаттасқан 
Төлен ТІЛЕУБАЙ

мақала www.astana-akshamy.kz алынды

Сәуле АЙТПАЕВА, сенатор: Баланы қорғауды туғаннан бастау керек

Список «детских профессий» может появиться в Казахстане

В Казахстане предложили законодательно определить сферы, где могут работать дети. Вопросом их занятости обеспокоилась детский омбудсмен. Сауле Айтпаеву взволновало, что родители используют детей для удовлетворения собственных амбиций.

Сауле Айтпаева, уполномоченный по правам ребенка в РК: – Особо актуально становится это с бумом использования родителями наивности, открытости детей, которых используют как ресурс для достижения своих личных амбиций: детского труда в спорте, в рекламном, модельном и шоу-бизнесе. Родители не должны использовать внешние данные ребенка с целью получения прибыли. Высказалась омбудсмен и против использования детской подработки для решения проблем взрослых. Айтпаева считает, что детям нужно запретить торговать, а также работать грузчиками и официантами. При этом никакой альтернативы этим видам пока не предложила. Лишь призвала взять весь процесс под контроль: например, определить список детских профессий и даже создать для них биржу труда с указанием зарплаты. Эту идею поддержала спикер сената. Дарига Назарбаева предложила провести по этому поводу публичные слушания. Дарига Назарбаева, председатель сената парламента РК: – Защита детского труда – большой вопрос. Он требует публичного обсуждения. Я уверена, что в обществе будет очень много разного мнения по этому поводу. Поэтому моё предложение с коллегами: может, действительно провести ряд обсуждений публичных и узнать, что думают родители нашей страны, и самим потом выйти с поправками в трудовое законодательство.

из материалов сайта ktk.kz

Жестокость и законы модельного бизнеса подрывают здоровье детей — детский омбудсмен

Родители не должны использовать ребенка с целью получения прибыли, заявила депутат сената, уполномоченный по правам ребенка в Казахстане Сауле Айтпаева

«Использование детского труда в надомных условиях не урегулировано в правовом порядке. Специального подхода требует порядок заключения договоров с несовершеннолетними, школой, касающихся совмещения работы и школы. Особо актуально это становится с бумом использования родителями наивности, открытости детей.  При этом используют для достижения своих амбиций детский труд в спорте, модельном и шоу-бизнесе», — указала Айтпаева в депутатском запросе.

Она отметила, что «жестокость и законы модельного бизнеса подрывают здоровье детей».

«Дети жертвуют учебным временем, пропуская занятия. Родители не должны использовать внешние данные ребенка с целью получения прибыли. Дети могут подвергаться риску физического, сексуального насилия», — считает детский омбудсмен.

 

Сенатор, Уполномоченный по правам ребенка С.Айтпаева встретилась с представителем ЮНИСЕФ

 

3 июня депутат Сената Парламента, Уполномоченный по правам ребенка в Республике Казахстан, Сауле Айтпаева приняла в стенах Сената представителя ЮНИСЕФ в РК Юрия Оксамитного, связи с окончанием его миссии. В рамках встречи обсуждались результаты взаимодействия в области продвижения и защиты прав детей, а также преемственность ЮНИСЕФ в единой политике по вопросам всесторонней защиты и обеспечения прав детей в Республике Казахстан.

Сенатор отметила, что Елбасы Н.А.Назарбаев и Президент Республики Казахстан К.Токаев уделяют особое внимание вопросам положения детей в Казахстане. Государственная социальная политика призвана обеспечивать полноценное физическое, интеллектуальное, духовное, нравственное и социальное развитие ребенка в соответствии с Конституцией РК, нормами Конвенции «О правах ребенка» и международными обязательствами.

По итогам встречи стороны выразили благодарность за плодотворную совместную деятельность и активное сотрудничество, а также свои намерения продолжать сотрудничество в области защиты прав детей.

Уполномоченный по правам ребенка провела благотворительное мероприятие для детей во Дворце мира и согласия

    

1 июня 2019 во Дворце мира и согласия Уполномоченным по правам ребенка, депутатом Сената Парламента РК Сауле Айтпаевой проведено благотворительное мероприятие для детей из многодетных и малообеспеченных семей, посвященное Международному дню защиты детей.

Вот уже третий год во Дворце мира и согласия проводится праздничная программа, посвященная Международному дню защиты детей.

Выступая на детском празднике во Дворце мира и согласия Сауле Муханбедиановна,  поздравила всех присутствующих, детей и их родителей с праздником, пожелала здоровья, успехов, благополучия и положительных эмоций. Также она поблагодарила организаторов: сотрудников Общественного фонда «Бакытты бала» и Дворца мира и согласия, которые постарались создать атмосферу всеобщего праздника, радости от встречи с любимыми персонажами и предоставили возможность каждому ребёнку проявить свои способности в играх, танцах, песнях.

Уполномоченный по правам ребенка вручила присутствовавшим детям подарки, детям младшего возраста игрушки и сладости, а детям постарше — развивающие игры и сладости.

Во время благотворительного праздника была организована развлекательная программа с аниматорами. Дети еще долго водили хороводы, играли в подвижные игры, веселились от души.

Видеоконференция «Дети Омбудсману»

  

31 мая 2019 года, накануне  Международного дня защиты детей, в  г. Нур-Султан Уполномоченным по правам ребенка в Республике Казахстан, депутатом Сената Республики Казахстан Сауле Айтпаевой совместно с АО «Казахтелеком» и Общественным фондом «Бақытты бала» проведена видеоконференция «Дети-Омбудсману». Данное мероприятие проведено в рамках  государственного гранта НАО «Центр поддержки гражданских инициатив» при поддержке Министерства информации и общественного развития РК.

В соответствии с рекомендациями Комитета ООН по правам ребенка дети имеют право быть услышанными, свободно выражать свои взгляды по всем вопросам, затрагивающим их интересы.

Основная цель данного мероприятия – публичное представление лучших детских и молодежных социальных проектов, разработанных в регионах. Такая деятельность способствует обучению детей и подростков повышает их грамотность в разных областях, помогает определиться с будущей профессией, а также формирует у них гражданскую ответственность.

Модератором видеоконференции выступила Уполномоченный по правам ребенка в РК, депутат Сената Парламента РК Сауле Айтпаева. Она сказала о том, что в республике проводится последовательная и системная работа по созданию условий для раскрытия способностей детей и максимально возможной самореализации в социально полезных видах деятельности.

С приветственным словом к участникам конференции обратился Представитель Детского фонда ООН (ЮНИСЕФ) в Казахстане Оксамитный Ю.В. Он сказал о том, что с 1992 года в Казахстане действует Детский фонд , который работает в тесном сотрудничестве с Правительством, общественными организациями по улучшению положения детей. Юрий Оксамитный отметил, что за годы независимости Казахстан добился значительных успехов в обеспечении счастливой, комфортной, безопасной жизни детей.

Об актуальных вопросах в сфере защиты прав детей рассказал председатель Комитета по охране прав детей МОН РК Ержан Ерсаинов. Также выступил  представитель МВД РК Асет Оспанов с информацией о мерах, которые органы внутренних дел принимают по организации безопасного летнего отдыха детей.

В работе видеоконференции приняли участие 248 детей из всех регионов Казахстана, в их числе победители конкурсов научных, социальных, творческих проектов, представители дворовых клубов, юные музыканты, спортсмены, художники из городских, районных и сельских школ.

В видеоконференции приняли участие 16 столичных школьников, среди них Абдикерим Арыстанбаб (Международный конкурс научных проектов «Открываем мир науки» ІІ место, городской конкурс «Дебют в науке» І место); Пернебаев Санжар (Республиканский конкурс по робототехнике «ROBOLAND» ІІ место, городской конкурс научных проектов, ІІ место; городской конкурс «Дебют в науке» І место); Ашимов Асхат (Республиканский конкурс по робототехнике «ROBOLAND» ІІ место; Городской конкурс научных проектов, ІІ место; Городской конкурс «Дебют в науке» І место); Актанова Диана (Международный конкурс научных проектов «Открываем мир науки» ІІ место, городской конкурс научных проектов ІІ место); Жанабил Адиль (Международный фестиваль  «Рух» І место, городской конкурс «Шырқа дауысым» І место; VII городской конкурс национальных инструментов «Асыл мұра» гран-при); Отарбек Анель (Международный конкурс г. Астана І место, (хореография), международный конкурс «Феерия» лауреат І степени, (хореография), международный конкурс І место «Ғумырдария» г. Алматы, международный конкурс вокал «Asia vision» ІІІ место, международный конкурс в Турции ІІІ место вокал; лауреат конкурса «Бала Дауысы»); Коптлеу Али (Гран-при на Международном конкурсе «Хрустальная   магнолия», Гран-при на Международном конкурсе вокалистов в Молдовии); Ишанкулова Дания (Международный конкурс «Мұстафа Шоқай» Гран-при, г.Париж (Франция), международный фестиваль «Festalonia» І место; Республиканский вокальный конкурс «Аялаған Астана» І место); Акимгалиев Руслан (Кандидат в мастера спорта Республики Казахстан по шинкиокушинкай карате); Өтежан Нұрай (Республиканский конкурс рисунков «Фламинго» І место, республиканский конкурс «Я рисую мир!» Гран-при, городской конкурс «Шаттық 2019» ІІІ место); Баграмова Мерей (Республиканский конкурс рисунков «Менің елім» І место, городской конкурс «Шаттық 2019» ІІ место); Мауленова Айжан (Кандидат в мастера спорта Республики Казахстан по шинкиокушинкай карате, серебряный призер чемпионата мира, член сборной Республики Казахстан).

От имени столичных школьников выступили Мустафин Абылай, учащийся 3 коррекционного класса (тотально слепых) школы-гимназии №10, гранд-чемпион всемирной олимпиады по ментальной математике, проходившей в Германии (Франкфурт-на-Майне) и Волков Николай, победитель городского конкурса «Дебют в науке» с презентацией своего проекта «Автоматическая мойка дорог».

Много интересных выступлений было из регионов. Учащийся из Западно-Казахстанской области Зотов Владимир представил участникам видеоконференции свой проект — мобильное приложение SmartMemorial, с помощью которого можно изучать историю родного края. Кызылординскую область представил Демиденко Евгений, который разработал проект по техническому и дизайнерскому оформлению нового самолета на базе «Boeing 757», а сейчас разрабатывает аналог программы Интернет-ресурса «ютуб», который позволит знакомить детей с полезным и достоверным контентом.

Сауле Муханбедиановна подвела итоги видеоконференции и сказала, что рада тому, что прозвучало так много выступлений детей,  и они смогли рассказать о своих успехах и планах на будущее. Деятельность детей, работающих над проектами должна стать примером для всех детей нашей республики. От имени всех присутствующих она выразила благодарность Детскому фонду ООН (ЮНИСЕФ), АО «Казахтелеком», ОФ «Бакытты бала» при поддержке которых было организовано данное мероприятие.

Информационный бюллетень о гарантиях прав и законных интересов детей и деятельности Уполномоченного по правам ребенка в Республике Казахстан за 1 квартал 2019 г.

    

Информационный бюллетень о гарантиях прав и законных интересов детей и деятельности Уполномоченного по правам ребенка в Республике Казахстан за 1 квартал 2019 г.

Встреча в Общественной приемной руководителя Экстренной службы 111 с детьми

    

21 мая 2019 года в Общественной приемной для детей и молодежи состоялась встреча руководителя-организатора Экстренной службы 111 Кулатай Ыскака с детьми.

Встреча прошла в рамках государственного гранта НАО «Центр поддержки гражданских инициатив» при поддержке Министерства информации и общественного развития РК.

В ходе встречи Ыскак Кашкынбаевич отметил, что основной целью деятельности Контакт-центра «Экстренная служба 111» является оказание содействия в оперативном решении сложных жизненных ситуаций детей и молодежи, оказание консультационных услуг, в том числе психологических, юридических, социальных, информационных,просвещение населения о правах граждан.Кроме того, телефон доверия является одним из первых и важных звеньев в системе выявления семейного неблагополучия, так как в силу своей доступности и анонимности дает возможность получения экстренной психологической и ресурсной помощи.

В структуре проблемных обращений от детей и подростков наибольшее количество звонков попадает в раздел «Психосоциальное благополучие» (21,6%) (1948 обращений). К данным обращениям относятся вопросы, касающиеся личностных проблем,  недостатка общения, психологических проблем.

В ходе встречи состоялся обмен мнениями  с руководителем-организатором службы 111 по поводу  актуальных проблем подростков. Школьники проявили интерес к обсуждаемым вопросам, задавали вопросы, делились личными наблюдениями, рассказывали о проблемах сверстников.

Бала құқықтары жөніндегі уәкіл С.М. Айтпаева Қоғамдық қабылдау бөлмесінде балалар және жастармен кездесу өткізді

    

2019 жылдың 14 мамырында Бала құқықтары жөніндегі уәкіл Сәуле  Айтпаева  Бейбітшілік және келісім сарайында орналасқан Қоғамдық қабылдау бөлмесінде балалар және жастармен кездесті. Кездесу «Азаматтық бастамаларды қолдау орталығы» коммерциялық емес акционерлік қоғамының мемлекеттік гранты шеңберінде Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің қолдауымен өткізілді.

Кездесу барысында Омбудсман  Қоғамдық қабылдау бөлмесі  ережеге  сәйкес тұрақты түрде қызмет ететін ақпараттық-кеңестік орталық болып табылатынын айтты. Сонымен қатар қабылдау бөлмесі өз жұмысында қоғам тарапынан мақұлданған принциптер мен халықаралық құқық нормаларына,  БҰҰ Балалар құқығы туралы Конвенциясына, Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Кодексіне,  ҚР «Қазақстан Республикасының «Баланың құқықтарын қорғау туралы» Заңына» және басқа да нормативтік құқықтық актілерге  сүйенетінін атап өтті.

Омбудсман өз сөзінде Қоғамдық қабылдау бөлмесінің қызметі  балалар мен жастардың  құқықтарын қорғау саласы бойынша ақпараттандыруларына атсалысу, оларға құқықтық, психологиялық-педагогикалық көмек көрсету екенін айтты.

Қоғамдық қабылдау бөлмесінің жұмысына мемлекеттік емес ұйымдар, балалар мен жастар құқықтарын қорғау мәселелерін шешу бойынша жауапты мемлекеттік органдардың өкілдері де атсалысуда.

Кездесу бейресми форматта өткізілді.  Омбудсман балалармен пікір алмасып, олардың болашақтағы жоспарларымен танысты. Оқушылар талқыланған мәселелерге қызығушылық танытып, Бала құқықтары жөніндегі Уәкілге өз сұрақтарын қойды. Сонымен қатар Уәкілмен өз мектептері, отбасылары, қызығушылықтары мен заманауи әдебиеттегі таңдаулары туралы сұхбат өрбітті.

Кездесу барысында «Астана жастары» Жастар ресурстық орталығының басшысының орынбасары Жуманбаева Ақерке еріктілер қозғалысын дамытуға байланысты жобаларымен, жұмысқа орналастыру және балаларға кәсіби бағдар беру жұмыстарына байланысты жоспарларымен бөлісті.

Сәуле Мұханбедианқызы кездесу соңында балаларға ақыл-кеңесін берді. Балалардың қандай іспен айналысса да, қоғамда  өздерінің лайықты орындарын алудың маңыздылығын түсіндірді. Өз білімін тиімді пайдаланулары мен қиындықтарды қорықпай еңсерулеріне кеңес берді. Өз ойлары мен мақсаттарын сөзбен емес,  іспен дәлелдеген кезде қоғамның лайықты бағасына ие болатынын айтты. Кез келген жастың қабылдаған шешімі түрлі нәтижені беруі мүмкіндігін, алайда  үнемі қол жеткізуді қалаған нәтижеге қарай ұмтылу керектігін ұғындырды.

Встреча Уполномоченного по правам ребенка Айтпаевой С.М. с детьми и молодежью в Общественной приемной

      

14 мая 2019 года состоялась встреча Уполномоченного по правам ребенка Сауле Айтпаевой с детьми и молодежью в Общественной приемной, расположенной во Дворце мира и согласия. Встреча организована Общественным фондом «Бақытты бала» в рамках  государственного гранта НАО «Центр поддержки гражданских инициатив» при поддержке Министерства информации и общественного развития РК.

На встрече Омбудсман отметила, что в соответствии с положением Общественная приемнаяявляется постоянно действующим информационно-консультативным центром и в своей деятельности руководствуется общепризнанными принципами и нормами международного права, Конвенцией ООН о правах ребенка, Конституцией Республики Казахстан,  Кодексом Республики Казахстан «О браке (супружестве) и семье»,Законом РК «О правах ребенка в Республике Казахстан» и др.  нормативными правовыми актами.

Также она подчеркнула, что деятельность Общественной приемной способствует повышению осведомленности детей и молодежи в области защитыправ, оказанию им правовой, психолого-педагогической помощи.

К работе Общественной приемной привлекаются представители неправительственных организаций, компетентных государственных органов для своевременного решения вопросов в сфере защиты прав детей и молодежи.

Встреча  Омбудсмана с детьми прошла в очень теплой неофициальной обстановке, состоялся обмен мнениями по поводу планов на будущее.Школьники проявили интерес к обсуждаемым вопросам, задавали вопросы Уполномоченному по правам ребенка, делились личными наблюдениями, рассказывали о своей семье, школе, увлечениях, предпочтениях в современной литературе.

В ходе встречи заместитель руководителя Молодежного ресурсного центра «Астана жастары» Акерке Жуманбаева поделилась планами по совместной деятельности в рамках проектов по развитию волонтерской деятельности, трудоустройства и профориентации детей.

Сауле Муханбедиановна  подвела итоги встречи и подчеркнула, что чем бы не занимались школьники, важно, чтобы они успешно реализовали свои способности и заняли достойное место в обществе. Для успешного применения своих знаний и опыта нужно научиться преодолевать трудности, быть решительным и уметь продвигать свои идеи, не просто говорить, а действовать, и окружающие оценят их по достоинству. Изначально находясь в одинаковых условиях, каждый молодой человек принимает решение, которое приводит к разным результатам, важно понимать, какой результат вы хотите видеть в итоге.

Встреча детей в Общественной приемной Уполномоченного по правам ребенка в Республике Казахстан

17 апреля 2019 года Общественным фондом «Бақытты бала» проведена встреча с учащимися старших классов школ города в Общественной приемной для детей и молодежи при Уполномоченном по правам ребенка.

Основной задачей Общественной приемной является содействие в правовом просвещении и информировании детей и молодежи по вопросам защиты прав, что в конечном итоге будет способствовать повышению качества жизни детей. Данный проект реализуется в рамках государственного гранта НАО «Центр поддержки гражданских инициатив» при поддержке Министерства информации и общественного развития РК.  

Для реализации задач Общественным фондом «Бақытты бала» планируется расширить взаимодействие с детскими и молодежными организациями. Общественная приемная должна стать настоящей практической школой для студентов и выпускников вузов и колледжей -юристов, психологов, педагогов, а для школьников стать реальной возможностью встретиться с Уполномоченным по правам ребенка и получить бесплатную консультацию специалистов.

В ходе сегодняшней встречи учащиеся были информированы об институте Уполномоченного по правам ребенка в РК, деятельности Уполномоченного по правам ребенка Айтпаевой С.М., а также об основных положениях Конвенции ООН о правах ребенка по обеспечению целенаправленной и приоритетной защиты прав ребенка.

Сотрудники фонда говорили не только о правах детей, но и об ответственности несовершеннолетних за нарушения законодательства, связанные с хулиганством, ложным вызовом, нахождением после 23.00 часов вне жилища без сопровождения законных представителей и др.

Присутствовавшие на встрече школьники с интересом слушали лекторов и задавали вопросы. Они выразили готовность оказывать необходимую помощь при проведении благотворительных мероприятий, лекций, тренингов, встреч и экскурсий в качестве волонтеров.

Вышел ежегодный доклад о деятельности Уполномоченного по правам ребенка в Республике Казахстан за 2018 год

Вышел ежегодный доклад о деятельности Уполномоченного по правам ребенка в Республике Казахстан за 2018 год.

Доклад включает в себя наиболее важные документы и материалы, подготовленные Уполномоченным, статистику обращений, мониторинг основных нарушений прав и свобод детей.
Доклад, также, содержит специальный раздел, посвященный защите прав детей.

Представляем полный текст этого раздела, перейти по ссылке: Доклад о деятельности Уполномоченного по правам ребенка в Республике Казахстан за 2018 год

Сенатор, Уполномоченный по правам ребенка в РК Сауле Айтпаева приняла участие в работе коллегии столичного управления образования «Город безопасный для ребенка»

              

Безопасность детей в учебных заведениях, на улицах и в социальных сетях обсуждалась на коллегии управления образования «Город безопасный для ребенка», передает официальный сайт акимата Нур-Султана. Коллегия под председательством акима города Бахыта Султанова прошла в столичной школе-гимназии № 68.

В коллегии «Город безопасный для ребенка» приняли участие депутат Сената Парламента РК, Уполномоченный по правам ребенка в РК Сауле Айтпаева, министр образования и науки РК Куляш Шамшидинова, депутаты маслихата, представители неправительственных организаций, родительской и городской общественности, руководители организаций образования и учащиеся школ.

По словам акима, на особом контроле городских властей находится обеспечение безопасного подвоза детей к организациям образования.
Руководитель городского управления образования Ануар Жангозин рассказал собравшимся, как удается предотвращать правонарушения среди несовершеннолетних правильной организацией свободного времени.

Особый акцент в работе коллегии также  был уделён развитию инклюзивного образования. На сегодняшний день в столице специальным образованием охвачено 80% детей, все они получают гарантированную помощь. К новому учебному году столичное управление образования намерено достичь 100% охвата, это порядка 8 тысяч детей. Отдельный блок был отведён воспитательной работе, в частности сотрудничеству организаций образования с городским и родительским сообществом. Это мониторинговая группа родителей, магазины честности, проведение акций по формированию здорового образа жизни, проведение выпускных вечеров и другие актуальные вопросы.

Официальный сайт города Нур-Султан http://astana.gov.kz/ru/news/news/19017

Уполномоченный по правам ребенка в Республике Казахстан Сауле Айтпаева приняла участие в открытии инклюзивного детского сада в городе Нур-Султан

В инклюзивном детском саду RostOk будут проходить реабилитацию дети с аутизмом, нарушением слуха, речевыми и двигательными нарушениями, передает официальный сайт столичного акимата. Основные проблемы, с которыми сталкиваются родители особенных детей, – это реабилитация и социальная адаптация. По данным психолого-медико-педагогических комиссий (ПМПК), сегодня в Нур-Султане наблюдается 7557 особых детей.  Открытие инклюзивного детского сада стало возможным благодаря программе АО «СПК «Astana» по эффективному использованию коммунального имущества.    Детский сад готов принимать 55 детей в возрасте от 2,5 до 7 лет на платной основе на полный день и 65 детей с особыми потребностями из малоимущих семей в год безвозмездно для курса коррекционной помощи.

Сауле Айтпаева отметила: «Инклюзия – это нечто большее, чем просто быть вместе. Это процесс создания надлежащей среды для всех детей, что, в свою очередь, означает необходимость адаптировать программы воспитания и обучения к потребностям и интересам детей, а не наоборот. Отрадно, что в Казахстане создаются подобные актуальные проекты для детей с особыми образовательными потребностями». Также на открытии детского сада присутствовали депутаты Сената, официальные представители администрации президента, Министерства образования и науки и психолого-медико-педагогических комиссий (ПМПК) города.

Официальный сайт города Нур-Султан http://astana.gov.kz/ru/news/news/18816

Уполномоченный по правам ребенка в Республике Казахстан Айтпаева С.М. приняла участие в работе Международного Структурированного диалога «Дополнительное образование: взгляд в будущее»

15 марта 2019 года в г. Петропавловске Уполномоченный по правам ребенка в Республике Казахстан Айтпаева С.М. приняла участие в работе Международного Структурированного диалога «Дополнительное образование: взгляд в будущее».
В республике общий охват детей дополнительным образованием составляет 82,8% (2 639 074 человека). Действуют 1303 внешкольных организации (31,2%), свыше 63 тысяч кружков в школе (51,6%). Внешкольную деятельность обеспечивают около 70 тысяч педагогов (19 тысяч педагогов внешкольных организаций и свыше 50 тысяч педагогов в школах).
С целью исполнения Послания Главы государства «Новые возможности развития в условиях четвертой промышленной революции» в 2018 году на базе различных организаций дополнительного образования 14-и регионов созданы 17 технопарков и 16 бизнес-инкубаторов с общим охватом свыше 60 тысяч обучающихся. На данные цели выделено 2,4 млрд. тенге. В 2019 году будут функционировать 25 детских технопарков и 18 бизнес-инкубаторов во всех регионах страны с охватом 120 тысяч обучающихся.

Прием граждан Уполномоченного по правам ребенка в РК в режиме видеоконференцсвязи с гражданами Актюбинской, Жамбылской, Восточно-Казахстанской, Павлодарской областей

На данном изображении может находиться: 3 человека, люди сидят, стол и в помещении       ÐÐ° данном изображении может находиться: 2 человека, люди сидят, стол и в помещении

13 марта 2019 года состоялся Прием граждан Уполномоченного по правам ребенка в РК с гражданами Актюбинской, Жамбылской, Восточно-Казахстанской, Павлодарской областей. На приеме приняли участие вице-министры здравоохранения, информации и общественного развития, представители министерств образования, внутренних дел и социальной защиты населения, заместители акимов областей по социальным вопросам, а также руководители соответствующих управлений регионов.
На Прием граждан с Уполномоченным по правам ребенка обратились 23 человека по вопросам обеспечения защиты прав и законных интересов детей. Все обращения заявителей были рассмотрены в ходе приема граждан и обратившимся оказано содействие в решении их проблемных вопросов.
Граждане, обратившиеся к Уполномоченному по правам ребенка, предложили внести в законодательство вопросы бесплатного обеспечения специальной ортопедической обувью Брейсы, увеличения до 23-х лет возраста детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, на получение пособия по их содержанию в период обучения в ВУЗ-ах и колледжах, также поддержки детей с диагнозом «аутизм» и др.
Наряду с этим, акиматам областей рекомендовано проводить информационно-разъяснительную работу по социальным вопросам в части разъяснения прав граждан на различные льготы и поощрения.

Уполномоченный по правам ребенка в Республике Казахстан Сауле Айтпаева посетила центр адаптации «Жастар үйі»

На данном изображении может находиться: 3 человека, люди сидят, стол и в помещении

1 марта сенатор, Уполномоченный по правам ребенка в РК С. Айтпаева посетила Центр адаптации и поддержки выпускников социальных учреждений «Жастар үйі». Здесь создаются благоприятные условия для жизни и адаптации в современном обществе для выпускников детских домов.

С. Айтпаева рассказала участникам встреч о выступлении Президента Н. Назарбаева на очередном XVIII съезде партии «Нұр Отан». Депутат подробно остановилась на трех основных направлениях реализации социальной политики, определенных Главой государства. Это повышение доходов и поддержка малообеспеченных слоев населения, решение жилищных вопросов граждан с низкими доходами, улучшение сферы образования и здравоохранения, комплексного развития регионов страны. С. Айтпаева подчеркнула, что Президент поручил проявить особую заботу и внимание к многодетным семьям с низкими доходами. Для этого Правительству поручено повысить критерий оказания адресной помощи до 70 процентов от прожиточного минимума, составляющего 29698 тенге. Таким образом, для адресной поддержки семей с детьми, имеющих право на получение адресной социальной помощи, установлена минимальная выплата на каждого ребенка в многодетных семьях в сумме 20789 тенге.

В результате адресной социальной помощью в 2019 году будет охвачено свыше 830 тысяч человек, в том числе почти 550 тысяч детей. На 30 процентов будет повышено пособие родителям, опекунам и лицам, воспитывающим детей-инвалидов. Эта мера затронет более 100 тысяч человек. На реализацию данных мер в 2019-2021 гг. дополнительно будет выделено более 300 миллиардов тенге.

Депутат Сената, Уполномоченный по правам ребенка в Республике Казахстан Сауле Айтпаева приняла участие в расширенном заседании Республиканского совета руководителей организаций для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей

Сауле Айтпаева посетила центр адаптации «Жастар үйі»

Депутат Сената, Уполномоченный по правам ребенка в Республике Казахстан Сауле Айтпаева приняла участие в расширенном заседании Республиканского совета руководителей организаций для детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, передает МИА «Казинформ» со ссылкой на пресс-службу Сената Парламента РК.

В мероприятии, которое состоялось 28 февраля в Алматы, принимали участие вице-министр образования и науки Эльмира Суханбердиева, заместитель председателя Комитета по охране прав детей Ержан Ерсаинов, директор Республиканского учебно-методического центра дополнительного образования МОН РК Раиса Шер, представители местных исполнительных органов, неправительственных организаций, руководители образовательных и воспитательных учреждений.

Участники заседания приняли рекомендации по дальнейшему развитию системы постинтернатного сопровождения выпускников детских домов, а также обсудили новые подходы к трансформации детских домов.

Особое внимание было уделено вопросам поддержки выпускников детских домов, их успешной социализации и интеграции в общество на основе усиления межведомственного взаимодействия, создания негосударственных агентств по устройству в семьи детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей.